Tanrılardan öc alan Prometheus

PROMETHEUS

Prometheus Yunan mitolojisinin en ilginç tipidir. İlk erkek insanları tanrılardan

öcalmak için o yaratmıştır. İlk dişi insan olan Pandora’yı da ondan

öcalmak için tanrılar yaratmıştır. Böylelikle Yunan mitolojisinde ilk kez çocuk

pişirip yedirme teması dışında yepyeni bir öç alma teması işlenmektedir. Bu

tasarımda, ister erkek ister dişi olsun, insan, bir öç alma öğesidir. Nitekim Prometheus

da öç anlamına gelen Yunanca tisis kökünden türetilen bir Titan’dır.

Bir dev’dir, ama Yunan mitolojisinin öbür devleri gibi doğadışı, korkunç, acaip

bir yaratık değildir. Tersine, çok akıllı, duygulu, iyicil bir yaratıktır. Bencilliklerinden

ve despotluklarından ötürü tanrılara, özellikle de Zeus’e kızmaktadır İnsanları da evrende kendine benzer varlıkları çoğaltmak için yaratır. Tanrıların

tanrısal serüvenlerine karşın Prometheus’un insansal serüveni böylece başlar.

Hesiodos’a göre İapetos’la Klymene’nin oğludur. Atlas, Menoitios (kimi metinlerde

Prometheus’un annesi Asia olarak gösterildiği gibi bu kardeşi de Athos

olarak gösterilir) ve Epimetheus’un kardeşidir. Prometheus, öteki kardeşleri

gibi, tanrısal düzene kafa tutmuş, karşı çıkmış, ne var ki öteki kardeşlerinden

farklı olarak sonunda insanlar yaratmak ve onlara ateşi (yaratıcılığı, bilimi,

uygarlığı) vermekle bu düzeni değiştirmeyi başarmıştır. Bu yüzden de Zeus

tarafından zincire vurulmuş ve Prometheus Desmotes (Zincire vurulmuş Prometheus)

adıyla anılmıştır. Tanrılarca görevlendirilen bir kartal, sürekli olarak,

her gece yeniden oluşan, karaciğerini kemirmektedir. Onu, Kafkas dağının tepesindeki

bu tanrısal işkenceden bir insan, bir ölümlü olan Herakles kurtarır.

Prometheus “Zeus tahtından düşmedikçe benim işkencelerimin sonu yok”

der, böylelikle de insanlığa özgürlüğün yolunu göstermiş olur.

Ayrıca Inanna Ishtar'a teşekkürlerimi sunarım